Γεννήθηκε το Μάρτιο του 1774 στην Ζάκυνθο, από εύπορη
οικογένεια.Ο πατέρας του Διονύσιος Γουζέλης, ανήκε στη μεσαία τάξη, ενώ η
μητέρα του, Ισαβέλα Μαρτελάου ήταν γόνος της μεγαλοαστικής τάξης.
Υπήρξε θιασώτης των ιδεών της Γαλλικής επανάστασης,
ιδεολογία που διδάχτηκε από τον παππού του Αντώνιο Μαρτελάο.Οταν στα 1797 οι
γάλλοι επαναστάτες διέλυσαν τη βενετική κυριαρχία στα Εφτάνησα, ο Γουζέλης μετέχει εθελοντικά στη γαλλική φρουρά της
πόλης.Εκεί συλαμβάνεται από τους Ρωσσοτούρκους
που παίρνουν τη θέση των Γάλλων στο νησί στα 1798, και μεταφέρεται στις
φυλακές του Ναυστάθμου της Κωνσταντινούπολης. Επιστρέφει το 1799 μετά την
υπογραφή συνθήκης Γαλλίας-Ρωσσίας.
Οι Ρωσσοτούρκοι
όμως έχουν ήδη δώσει και πάλι στην αριστοκρατεία τα αλλοτινά τους προνόμια,
οπότε η θέση των ποπολάρων είναι τώρα πιο δύσκολη από ποτέ. Ο Γουζέλης φεύγει
στην Τεργέστη κι αργότερα στην Ιταλία, οπου υπηρετεί στη λεγεώνα του
Ναπολέοντα. Μετά τη διάλυση του εκεί στρατού, βρίσκεται και πάλι στην Τεργέστη
μαζί με άλλους απόδημους Ελληνες. Εκεί εισέρχεται στους κόλπους της ΦιλικήςΕταιρίας.
του Αντ.Μάτεσι Γενικές-ιστορικές πληροφορίες:
1830. Δράμα σε πέντε πράξεις.
Επηρεασμένο από τον ευρωπαϊκό διαφωτισμό, είναι γραμμένο με λόγο απλό, ένα έργο που εξέφρασε έντονο κοινωνικό προβληματισμό. Εκτυλίσσεται έναν αιώνα πριν από την εποχή που γράφτηκε, στο παλαιό αρχοντικό του Δαρείου Ρονκάλα και θίγει τις κοινωνικές ταξικές διακρίσεις, την αδικία και την αυθαιρεσία και την αντιπαράθεσή του ξεπερασμένου, παλιού καθεστώτος (Ρονκάλας) με τις νέες, φιλελεύθερες ιδέες (Δραγανίγος).
"η Οξεία πάλη μεταξύ του παρελθόντος και του μέλλοντος" γράφει ο Γρ. Ξενόπουλος, κι αυτό μοιάζει να αποτελεί το κεντρικό νόημα του έργου. Υπόθεση: Ο κατωτέρας κοινωνικής καταγωγής Φιλιππάκης Γιαργυρόπουλος γνωρίζει την κόρη του άρχοντα Δαρείου Ρονκάλα, Γαρουφαλιά, μεταμφιεσμένη στο Ζακυνθινό Καρναβάλι. Χωρίς να γνωρίζει την ταυτότητά της, την κάνει να του δοθεί ερωτικά, με αποτέλεσμα να μείνει έγκυος. Όταν αργότερα ο Φιλιππάκης ανακαλύπτει ποιά είναι, θέλει να την αποκαταστήσει. Ο πατέρας της όμως, παρά τις παροτρύνσεις του προοδευτικού αδερφού της κοπέλας, αρνείται να δεχτεί έναν τέτοιο, ταξικά άνισο γάμο και να δώσει την κόρη του σε κάποιον δίχως αριστοκρατική καταγωγή. Επιθυμεί να κλείσει την κόρη του σε μοναστήρι, ενώ απειλεί μάλιστα να σκοτώσει τον Φιλιππάκη εξαιτίας μίας εσφαλμένης πληροφορίας που λαμβάνει. Για μια γλάστρα με βασιλικό, την οποία συμπτωματικά επιχειρούν να κλέψουν δύο μεθυσμένοι από το παράθυρο του σπιτιού του Ρονκάλα. Ο μπράβος του χτυπά και σκοτώνει με πιστόλι τον έναν από τους δύο, νομίζοντας πως είναι ο Φιλιππάκης. Με την αποκάλυψη της αλήθειας και την παρέμβαση του αδερφού της Γαρουφαλιάς, Δραγανίγου, ο Ρονκάλας αναγκάζεται να δώσει πλέον τη συγκατάθεσή του στο γάμο των δύο νέων.
[1794-1875] ΒΙΟΓΡΑΦΙΚΑ:
Θεατρικός συγγραφέας και ποιητής, γεννήθηκε στη Ζάκυνθο από αριστοκρατική οικογένεια και πέθανε στη Σύρο. Υπήρξε μέλος της Φιλικής Εταιρείας και δημοτικός σύμβουλος επί θεμάτων Παιδείας και Εκκλησιαστικών στη Ζάκυνθο.
Η ποίησή του είναι «σολωμικής» τεχνοτροπίας.Μετέφρασε ιταλική ποίηση, και έγραψε την «Πραγματείαν περί γλώσσης», όπου υπερασπίζεται τη δημοτική.
Εγραψε στίχους ερωτικούς και πατριωτικούς.Μετέφρασε τους «Τάφους» του Ούγκω Φόσκολο.
Το μοναδικό του θεατρικό έργο, ο «Βασιλικός», ήταν αρκετό για να τον αναδείξει σ’ έναν από τους κορυφαίους της νεοελληνικής δραματουργίας.
του Τιμ.Αμπελά Γενικές-ιστορικές πληροφορίες:
Δράμα σε τρεις πράξεις. Γράφτηκε στη Σύρο (Ερμούπολη) το 1866 [εκδότης Τύποις της "Πατρίδος"]. Ιστορικό, με θέμα την Ελληνική επανάσταση του 1821.
Γενικές-ιστορικές πληροφορίες:
Τραγωδία σε πέντε πράξεις. Γράφτηκε στη Σύρο (Ερμούπολη) το 1867. Εκεί ανέβηκε για πρώτη φορά, ενώπιον της μέλλουσας βασίλισσας, σε μία παράσταση προς τιμήν της. Το έργο προκάλεσε μεγάλο σάλο στην Ερμούπολη κατά την παράστασή του. Το έργο αυτό, το έγραψε μέσα από τη συλλογή σημειώσεων από πρόσφυγες της Κρήτης, οι οποίοι κατέφυγαν στη Σύρο και ήσαν αυτόπτες μάρτυρες της ηρωικής θυσίας του Αρκαδίου.
Γενικές-ιστορικές πληροφορίες:
Κωμειδύλλιο σε Δύο μέρη, 1890
Αναφέρεται και ως: "κωμειδύλλιον εις τρείς πράξει μετά 24 ασμάτων "Μπαρμπαλινάρδος ή το τέλος της Μαρούλας" με τον θίασο Μένανδρος των Ταβουλάρη και Παντόπουλου στο θέατρο Ομονοίας, σε κείμενα του Δημήτρη Κόκκου και μουσική των Δημήτρη Κόκκου και Ανδρέα Σάϊλερ."
Παραστάθηκε πολλές φορές στο Θέατρο της Ομόνοιας και τον έκανε πολύ αγαπητό στο κοινό. Παίχτηκε ακόμα στην Κωνσταντινούπολη, στο παλάτι του σουλτάνου.
Υπόθεση: Ο Μπάρμπα Λινάρδος, ο γερο-αμπελουργός βρίσκει στο κτήμα του έναν αρχαίο δακτυλιόλιθο. Ξεκινά από την Άνδρο να κατέβει στην Αθήνα για να βρει αγοραστή. Στην Αθήνα ζει και εργάζεται η κόρη του η Μαρούλα, -πλύστρα σε έναν πλούσιο γαιοκτήμονα. Μέσα στο αθηναϊκό αρχοντικό συναντιούνται και εκτίθενται οι αντιθέσεις και οι αντιφάσεις που χαρακτηρίζουν τον ελληνικό λαό.
ΒΙΟΓΡΑΦΙΚΑ:
Γεννήθηκε το 1856 στην Ανδρίτσαινα της Πελοποννήσου. Σπούδασε νομικά στην Αθήνα. Εργάστηκε στο ελληνικό προξενείο της Τεργέστης και αργότερα, στην Ελλάδα, γραμματέας του Υπουργείου Οικονομικών. Δολοφονήθηκε το 1891, νεότατος μόλις 34 ετών, από πυροβολισμό έξω από το θερινό θέατρο Ομόνοια ή το Υπουργείο Οικονομικών. Πιθανός λόγος της δολοφονίας αυτής, θεωρήθηκε η δυσαρέσκεια στη σάτιρα των έργων του. Λέγεται, πως ο θύτης ήταν ένας λοχίας που θεώρησε ότι η Λύρα του Γερο-Νικόλα, πρόσβαλλε τον πατέρα ή τον παππού του.
Δημοσίευσε ποιητικές συλλογές, με πρώτη τους Γέλωτες, το 1880. Αργότερα ξεκινά να γράφει άρθρα για την εφημερίδα Ρωμηός, του Γεωργίου Σουρή, όπου εκδηλώνεται και το σατυρικό του ύφος.
Στο θέατρο, καθιέρωσε με το έργο του, το Κωμειδύλλιο, παράλληλα με τον Δημήτριο Κορομηλά. Το τελευταίο του έργο, Καπετάν Γιακουμής, δεν πρόλαβε να το δει επί σκηνής.
Σύμφωνα με τον Λάσκαρη, η επιτυχία των έργων του Κόκκου στο κοινό, οφείλονταν και στη χρήση ευρωπαϊκής μουσικής, που ήταν προτιμότερη από τους αμανέδες.
Τα έργα του ανέβασε ο θίασος Παντόπουλου
ΘΕΑΤΡΙΚΑ ΕΡΓΑ:
1.Ο Αφοπλισμός της Ελλάδος, 2.Η λύσις του Ανατολικού ζητήματος, 3.Μπάρμπα Λινάρδος ή Το τέλος της Μαρούλας, 4.Η Λύρα του Γερο-Νικόλα, 5.Το Πανελλήνιον Φρενοκομείον 6.Η Νύμφη του Χωριού, 7.Γάμος δια Φόλας, 8.Το Γυαλένιο Μάτι, 9.Καπετάν Λάζαρος διαλύει τη Βουλή ή Ο Καπετάν Γιακουμής
[1867-1951] ΒΙΟΓΡΑΦΙΚΑ:
Γεννήθηκε στην Κωνσταντινούπολη στις 9 Δεκεμβρίου 1867, με καταγωγή από την Ζάκυνθο (από την πλευρά του πατέρα του Διονύσιου, η μητέρα του Ευλαλία ήταν από την Κων/πολη).
Το 1892 εγκαταστάθίσταται μόνιμα στην Αθήνα και το 1894 παντρεύεται την Ευφροσύνη Διογενίδη. Το 1901 παντρεύεται για δεύτερη φορά, την Χριστίνα Κανελλοπούλου.
Συνδεδεμένος άμεσα με την εμφάνιση του αστικού δράματος στην ελληνική δραματουργία, και τους κοινωνικούς προβληματισμούς που αυτό συνεπάγονταν, στην πορεία στρέφεται στην ηθογραφία και την μεσοαστική ρομαντική κωμωδία.Μέχρι το 1940 έγραψε μεγάλο αριθμό κωμωδιών και ρομαντικών ηθογραφιών.Υπήρξε ένθερμος υποστηρικτής της δημοτικής.Συνεργάτης και στη συνέχεια διευθυντής του περιοδικού «Εστία».Από το 1927 εκδίδει τη «Νέα Εστία».Από το 1896 έως το 1948 υπήρξε αρχισυντάκτης του περιοδικού "Η Διάπλασις των Παίδων". Από το 1901 ως το 1912 δημοσιεύει στο περιοδικό Παναθήναια λογοτεχνικά έργα και μελέτες. Από το 1912 γράφει μυθιστορήματα σε συνέχειες για την εφημερίδα Έθνος.
Εγραψε πολλά μυθιστορήματα, όπως «Κακός δρόμος», «Κόκκινος βράχος» , «Μαργαρίτα Στέφα» κ.ά.., πολλά από τα οποία δημοσιεύτηκαν σε επιφυλλίδες εφημερίδων.
Πολλά από τα έργα του, μεταφράστηκαν σε ξένες γλώσσες.Από το 1931, εκλέχτηκε Ακαδημαϊκός.
Πέθανε τον Ιανουάριο του 1951.Μετά τον θάνατό του, συστάθηκε το Ετήσιο Έπαθλο Γρηγορίου Ξενόπουλου, από την Πανελλήνια Ένωση Ελευθέρου Θεάτρου.Θεσμός που κράτησε δύο μόνο χρόνια.
Εμφανίζεται στη θεατρική γραφή με τον Ψυχοπατέρα το 1895. Έγραψε 46 θεατρικά έργα.
ΒΙΟΓΡΑΦΙΚΑ:
Γεννήθηκε το 1809 στην Οδησσό, ανηψιός του Ιάκωβου Ρίζου Νερουλού.Πολιτικός ,διπλωμάτης,αρχαιολόγος και λογοτέχνης.Το 1823 μέτέφρασε τον «Μωάμεθ» του Βολταίρου.Διατέλεσε καθηγητής της αρχαιολογίας στο πανεπιστήμιο από το 1844, υπουργός των εξωτερικών από το 1856 εως το 1859 και πρεσβευτής από το 1867 ως το 1887.Εκτός από τα θεατρικά του έργα ,έγραψε έργα αρχαιολογικά ,όπως «Ελληνικαί αρχαιότητες», «Λεξικόν της Ελληνικής αρχαιολογίας» κ.α.Εγραψε ακόμη διηγήματα , «Λεϊλά», «Αυθέντης του Μωρέως» ,και μετέφρασε δραματικά έργα αρχαίων και νεωτέρων .Πολλά από τα έργα του μεταφράστηκαν σε ξένες γλώσσες.Είναι εκείνος που εισαγάγει με το έργο του,τους προβληματισμούς της γαλλικής σχολής [V.Hugo] , στο ελληνικό θέατρο. Εισαγάγει τη θεωρία του ρομαντικού δράματος στην Ελλάδα.
ΒΙΟΓΡΑΦΙΚΑ:
Γεννήθηκε στην Τρικότσοβα, στο Οίτυλο της Πελοποννήσου. Φοίτησε στη Νομική σχολή Αθηνών και στη συνέχεια εργάστηκε στο Υπουργείο Εσωτερικών. Προέρχονταν από μανιάτικη, αρχοντική οικογένεια. Την εμφάνισή του στο θέατρο την κάνει το 1893, με τον "Γενικό Γραμματέα". Το έργο αυτό σημείωσε αρκετή επιτυχία όταν ανέβηκε στη σκηνή από το θίασο Αλεξιάδη-Παντόπουλου. Με το θέατρο ασχολείται αποκλειστικά μέχρι και το 1913, οπότε και διορίζεται στη νομαρχιακή διοίκηση Κρήτης και στη συνέχεια νομάρχης Ρεθύμνης. Στο έργο του σατυρίζει τα κοινωνικά και πολιτικά ήθη της ελληνικής κοινωνίας της εποχής με δηκτικό ύφος.
ΘΕΑΤΡΙΚΑ ΕΡΓΑ:
1.Γενικός Γραμματεύς , 2.Βεγγερα, 3. Το γέυμα του Πάπη, 4. Αντιθάλαμος (χαμένη κωμωδία), 5. Αι υπαίθριοι Αθήναι (θεωρείται ότι πρέπει να συνεργάστηκε στη συγγραφή του)
Υπόθεση:
Οι γνώσεις που έχει αποκτήσει ο Πέτρος, γύρω απ’ τη Μαρξιστική θεωρία, αλλά και η συναναστροφή του με δύο αρμένιους αγωνιστές εξόριστους, έχουν διαμορφώσει την επαναστατική του σκέψη, τόσο ώστε αρνείται να μπει κι ο ίδιος στο σύστημα καταπίεσης του εργαζομένου.
Εν τω μεταξύ ο Βάσος, ένας ξάδερφος του Πέτρου, παρασύρει και αποπλανά την Αννέτα.Οταν το ανακαλύπτει ο Πέτρος, που αγαπάει την Αννάτα, απειλεί να σκοτώσει το Βάσο..
Γενικές-ιστορικές πληροφορίες:
Κοινωνικό δράμα. Γράφτηκε το 1897 και ανεβάστηκε το 1903.
ΒΙΟΓΡΑΦΙΚΑ:
Λυρικός και δραματικός ποιητής, από την Κορώνη,έγραψε κοινωνικά δράματα και έμμετρα έργα.Οπαδός της καθαρής δημοτικής, εχθρός όμως του ψυχαρισμού.
Στη Γερμανία έρχεται σε επαφή με τις σοσιαλιστικές ιδέες ,τις οποίες και μεταφέρει στο ελληνικό θέατρο.Εκπρόσωπος του συμβολιστικού δράματος και σημαντικός εκφραστής του γερμανικού πνεύματος.
Μαζί με τον Δ.Χατζόπουλο, εξέδωσε το πρωτοποριακό περιοδικό «Διόνυσος».Μετέφρασε στα ελληνικά, τους «Διθυράμβους του Διονύσου» του Νίτσε, τον «Προμηθέα» του Γκαίτε και τη «Δεσποινίς Τζούλια» του Στρίντμπεργκ.
«Ανατολή»[ποιήματα], «Αρηγιαννος»[ποιήματα], «Ισκιος της σοφίας»[ποιητική συλλογή], «Το βιβλίο των συντετριμμένων» , «Στα σύγνεφα».
ΘΕΑΤΡΙΚΑ ΕΡΓΑ: 1.Οι Κούρδοι , 2.Λεκαπήνοι , 3.Το Μυστικό του Γάμου , 4.Η Φάρσα της Ζωής , 5.Το Δαχτυλίδι της Μάνας , 6.Μις Κούξλεϋ, 7.Η Γιορτή του, 8. Στα σύγνεφα, 9. Αρήγιαννος, 10.Ανατολή
ΒΙΟΓΡΑΦΙΚΑ:
Από το 1896 υπήρξε δημοσιογράφος, ιδρυτής και διευθυντής της καθημερινής εφημερίδας «Εμπρός», μέχρι και τον θάνατό του.Υπήρξε επίσης εκ των ιδρυτών του «Μακεδονικού κομιτάτου». Εγραψε πολλά επιτυχή θεατρικά έργα όπως «Πράσινο φουστάνι», «Σαπφώ» κ.α.
Γενικές-ιστορικές πληροφορίες:
Χρονικά αναφέρεται στην τελευταία εποχή της Βυζαντινής αυτοκρατορίας.Πρόκειται για μια σύγκρουση χαρακτήρων ανάμεσα στους δύο πρωταγωνιστές, τον Κωνσταντίνο τον Παλαιολόγο και τον Μωάμεθ τον Πορθητή.
ΒΙΟΓΡΑΦΙΚΑ:
Γεννήθηκε στην Λευκάδα.Διατέλεσε δικαστικός στα Επτάνησα.Σπούδασε δίκαιο και φιλολογία στην Ιταλία.Εκεί γνωρίστηκε με τον Ούγκο Φόσκολο και με τον Αλφιέρι.Η επίδραση του δεύτερου στάθηκε καθοριστική στην δραματουργία του Ζαμπέλιου.Το 1809 γνωρίζεται στο Παρίσι με τον Κοραή ,ο οποίος τον παρακινεί να ασχοληθεί με την συγγραφή με σκοπό την προετοιμασία της «Ανάστασης του γένους».Μέσα σ’ αυτό το πλαίσιο γράφει τον «Τιμολέων» το 1818.Διετέλεσε δικαστικός στα Εφτάνησα.
[1850-1929] ΒΙΟΓΡΑΦΙΚΑ:
Γεννήθηκε στην Πάτρα. Στη συνέχεια έζησε στη Σύρο και κατόπιν στην Αθήνα όπου σπούδασε στη Νομική. Εργάστηκε ως δικαστικός, το 1874 διορίστηκε πρωτοδίκης. Η κλίση του στη θεατρική γραφή σημειώθηκε νωρίς. Έγραψε πολλές τραγωδίες κι έξι κωμωδίες. Ιδρυτής του φιλολογικού συλλόγου Παρνασσός
ΘΕΑΤΡΙΚΑ ΕΡΓΑ: 1.Μάρτυρες του Αρκαδίου, 2.Νέρωνας, 3. Βιργινία η Ρωμαία, 4. Ιερός Λόχος, 5. Κλεοπάτρα, 6.Λέων Καλλέργης, 7.Σκλήραινα, 8.Προ της Αλαμάνας, 9.Δανίνα, 10.Εμπορικός Γάμος, 11.Χορός της Μιχαλούς, 12.Σκανδαλώδεις Επισκέψεις, 13.Πεδίον της Τιμής, 14.Αναμορφωτές, 15.